Kış Mevsiminde Arabanızın Bakım Kontrol Listesi

Geçen kışlardan birinde sabah 07:00'de, eksi yedi derecede, arabamın kapısını açamadığımı hatırlıyorum. Lastik kauçuk fitil buz tutmuş, ben de sinirle çekiştirince fitili yerinden çıkarmıştım. O sabah işe geç kaldım ve akşam eve dönerken tek düşündüğüm şey şuydu: "Bunların hepsi kasım ayında yarım saat ayırsam yaşanmayacaktı." O günden sonra her yıl, havalar iyice soğumadan önce oturup küçük bir liste çıkarıyorum. Aşağıda anlatacaklarım, yıllar içinde başıma gelenlerden ve tamirci arkadaşımın kulağıma küpe olan uyarılarından damıttığım pratik bir kış araba bakımı rehberi. Arabadan hiç anlamıyorsanız da endişelenmeyin; çoğunu evinizin önünde, elinizi biraz kirleterek yapabilirsiniz.

Kışa girmeden önce: akü, en zayıf halka

Soğukta ilk pes eden şey neredeyse her zaman akü oluyor. Bunun sebebi basit: düşük sıcaklıkta akünün verebildiği akım düşerken, motor yağı koyulaştığı için marşın ihtiyacı olan akım artıyor. Yani tam ihtiyacınız olduğu anda kapasite azalıyor.

Benim yaptığım kontrol beş dakika sürüyor:

Kutup başlarına bakıyorum. Beyazımsı, tuz gibi bir kabuk varsa tel fırçayla temizleyip ince bir gres sürüyorum.
Kabloların oynayıp oynamadığını elimle deniyorum. Gevşek bağlantı, bitmiş akü taklidi yapar.
Akünün üstündeki üretim etiketine bakıyorum. Dört yaşını geçmişse, kış ortasında yolda kalmaktansa değiştirmeyi tercih ediyorum.
Sabahları marş sesi uzuyorsa, "ııınnn-ıınn-vroom" gibi zorlanıyorsa bu bir uyarıdır, geçiştirmeyin.

Akünün nasıl sökülüp takıldığını, sağlık testinin nasıl yapıldığını sitedeki araba bataryası bakımı yazısında adım adım anlatmıştım; oradan devam edebilirsiniz.

Lastikler: kışın en çok fark yaratan tek kalem

Eğer bütçeniz kısıtlıysa ve "sadece bir şeye para harcayacağım" diyorsanız, cevabım tereddütsüz lastik. Kış lastiği sadece kar için değil; yaklaşık 7 derecenin altında yaz lastiğinin kauçuğu sertleşiyor ve kuru asfaltta bile fren mesafesi uzuyor. Bunu bir kez, ıslak bir viraj çıkışında ensemde hissedince ikna oldum.

Kontrol ederken şunlara bakıyorum:

Diş derinliği: Kış lastiğinde 4 mm altına düştüyse verim ciddi biçimde azalır.
Basınç: Hava soğudukça basınç düşer. Ayda bir, lastikler soğukken ölçüyorum; değerleri sürücü kapısının iç kenarındaki etikette bulabilirsiniz.
Yaş: Yanaktaki dört haneli DOT kodu üretim haftası ve yılını verir. Çok eski lastik, dişi dolu olsa da sertleşmiştir.
Düzensiz aşınma: Bir kenar diğerinden çok aşınmışsa rot-balans işi var demektir.

Lastik değişimi sonrası hizalama neden şart, onu da lastik bakımı ve hizalaması bölümünde detaylandırmıştım.

Sıvılar ve görüş: küçük şişeler, büyük dertler

Kışın en sinir bozucu anlardan biri, önünüzdeki kamyonun sıçrattığı tuzlu çamurun camı kaplaması ve fıskiyeden hiçbir şey gelmemesi. Ben bir kere yaz suyunu depoda unuttum, donunca depo çatladı ve iş pahalıya patladı. O yüzden ekim gibi depoyu boşaltıp antifrizli cam suyuyla dolduruyorum.

Sıvı tarafında listem şöyle:

Soğutucu (antifriz): Karışım oranı yanlışsa motor bloğu donabilir. Radyatör deposundaki seviyeyi ve rengi kontrol edin; paslı, çamurlu görünüyorsa değişim zamanı. Soğutucu sıvı kontrolü yazısında ölçüm için kullandığım basit yöntemi anlatmıştım.
Motor yağı: Soğukta akışkanlık kritik. Aracınızın el kitabında yazan viskoziteyi kullanın, "daha kalın daha iyi korur" efsanesine kanmayın. Yağ değişimini kendiniz yapmak isterseniz motor yağı değişimi rehberi işinizi görür.
Fren hidroliği: Nem çeken bir sıvıdır; nem oranı arttıkça performansı düşer. Rengi koyu kahveye döndüyse baktırın.
Cam suyu: Mutlaka donma noktası düşük olan tipten.

Görüş demişken: silecekler. Lastikleri yırtılmış, camda iz bırakan bir silecekle kışı geçirmeye çalışmak eziyet. Yeni takım almak birkaç dakikalık iş, silecek pastili değişimi yazısındaki klips mantığını bir kez anladığınızda kendi başınıza halledersiniz. Ayrıca gece erken karardığı için tüm ampulleri —far, sis, stop, sinyal— bir akşam üstü tek tek yakıp kontrol etmeyi alışkanlık haline getirdim.

Kaporta, kapılar ve arabanın içi

Kışın gizli düşmanı yollara atılan tuz. Alt takıma ve kapı altlarına yapışıp paslanmayı hızlandırıyor. Ben iki haftada bir, mümkünse alt yıkamalı bir yıkama yaptırıyorum. Kar yağmadan önce de bir kez cila veya koruyucu kat atmak, boyaya ciddi katkı sağlıyor.

Şu iki küçük numara hayat kurtarıyor:

Kapı fitillerine silikon sprey sürün. Buz yapışmasını engeller; benim o sabah yaşadığım fitil kopması olayı bir daha tekrarlanmadı.
Kapı menteşelerini ve kilit dillerini yağlayın. Kaporta ve kapı menteşesi bakımı yazısındaki basit gres uygulaması, gıcırtıyı da bitiriyor.

Bagajda bulundurduklarım: buz kazıyıcı, küçük süpürge, takviye kablosu, yedek eldiven, bir battaniye, el feneri ve powerbank. Uzun yola çıkacaksam ayrıca yolculuk öncesi kontrol listesindeki adımları da geçiyorum; egzoz sisteminde delik olup olmadığına da bakıyorum, çünkü kışın camlar kapalıyken kaçak gaz tehlikeli olabi