Egzoz Sistemindeki Paslanmayı Kontrol Etme ve Önleme

Egzoz sistemine ilk kez ciddi anlamda kafa yormam, eski bir aracımın altından gelen "pıt pıt" sesle başladı. Sesin kaynağını ararken elimi susturucunun altına attım ve parmaklarımda turuncu bir toz kaldı. O gün öğrendim ki egzoz pası içeriden dışarıya doğru çalışır; siz dışarıdan güzel görünen bir boru görürken içi çoktan kağıt inceliğine düşmüş olabilir. O tozdan sonra araç altına bakmayı alışkanlık haline getirdim ve düzenli egzoz pas kontrol rutini sayesinde iki ayrı aracımda susturucuyu değiştirmek zorunda kalmadan yıllarca gittim.

Egzoz Neden Paslanır? Kısa Ama Önemli Bir Açıklama

Egzoz sistemi hem içeriden hem dışarıdan saldırı altında. Dışarıda yol tuzu, çamur, su birikintileri ve nem var. İçeride ise yanma sonucu oluşan su buharı var; evet, egzozdan çıkan o beyaz duman aslında büyük ölçüde su. Motor yeterince ısınmadığında bu su buharı borunun içinde yoğuşup birikiyor ve asidik bir sıvıya dönüşüyor. Bu yüzden en çok paslanan araçlar, günde iki kez beş dakikalık kısa mesafelere giden araçlar oluyor.

Benim eski aracımda da durum tam olarak buydu: her gün evle market arası üç kilometre. Motor ısınmaya fırsat bulamadan park ediliyordu, biriken su hiç buharlaşmıyordu. Uzun yol yaptığım aracımda ise on yılda susturucuya hiçbir şey olmadı.

Riski Artıran Durumlar

• Sürekli kısa mesafeli, motorun ısınmadığı sürüşler
• Kışın yollara tuz atılan bölgelerde yaşamak
• Deniz kenarı, tuzlu ve nemli hava
• Aracın uzun süre nemli, havalandırmasız bir garajda beklemesi
• Alt takım kaplamasının darbe almış, çatlamış olması

Kendi Kendime Yaptığım Kontrol: Adım Adım

Bunun için lifte ihtiyacınız yok. Ben genelde düz bir zeminde, el frenini çekip tekerlekleri takozladıktan sonra bir el feneriyle aracın altına bakıyorum. En önemli kural: motor tamamen soğuk olsun. Sıcak egzoza dokunmak ciddi yanık demek; ben bir kez acele edip bunu öğrendim, bir daha unutmadım.

1. Gözle tarama yapın. Manifolddan başlayıp katalizör, orta boru, susturucu ve çıkış ucuna kadar tüm hattı fenerle gezin. Kahverengi yüzeysel pas normaldir; pul pul kalkan, kabaran, kavlayan pas alarm işaretidir.
2. Parmak testi yapın. Eldivenle susturucunun alt yüzeyine hafifçe bastırın. Sağlam metal serttir. Yumuşuyor, çöküyor veya toz döküyorsa o parça ömrünü doldurmuş demektir.
3. Tornavida sapıyla tıklatın. Sağlam boru tiz ve net bir "tın" sesi verir. Pasla incelmiş bölge boğuk, matlaşmış bir ses çıkarır. Bu farkı bir kez duyunca bir daha karıştırmıyorsunuz.
4. Ek yerlerine ve flanşlara bakın. Pas en çok contaların, kelepçelerin ve kaynak dikişlerinin olduğu yerden başlar. Bu noktalarda siyah kurum lekesi varsa orada kaçak var demektir.
5. Askı lastiklerini kontrol edin. Kopmuş veya gerilmiş bir askı, egzozu yanlış açıda tutar, boru gövdeye sürter ve o noktada kaplama kalkıp pas hemen başlar.

Bir de motoru çalıştırıp egzoz çıkışını bir bezle kısmen kapatma yöntemi var: basınç artınca kaçak olan yerden hava fışkırır ve o tıslamayı duyarsınız. Ben bunu tek başımayken değil, biri gaz pedalında dururken yapıyorum ve elimi asla sıcak yüzeye yaklaştırmıyorum.

Paslanmayı Önlemenin Gerçekten İşe Yarayan Yolları

Kontrol etmek tek başına yeterli değil; asıl kazanç önlemede. Yıllar içinde işe yaradığını gördüğüm şeyler şunlar:

• Haftada en az bir kez uzunca bir sürüş yapın. Yirmi dakikalık kesintisiz sürüş, egzozun içindeki suyu buharlaştırmaya yeter. Bu, hiçbir kimyasalın yapamadığını bedava yapıyor.
• Kışın tuzlu yollardan sonra alt yıkama yaptırın. Ayda bir alt yıkama, tuzun metalle baş başa kalma süresini ciddi biçimde kısaltıyor.
• Yüksek ısıya dayanıklı egzoz boyası kullanın. Yüzeysel pası tel fırçayla temizleyip ısıya dayanıklı sprey boya atmak, susturucunun ömrünü uzatıyor. Normal boya işe yaramaz, kısa sürede kavlar.
• Alt takım koruyucu kaplamayı ihmal etmeyin. Şasi ve alt gövdedeki kaplama sağlamsa, oradan sıçrayan neme egzoz da daha az maruz kalır.
• Yağmurda ıslanan aracı kapalı garaja hemen sokmayın. Nemli araç kapalı ortamda kurumaz, tersine sürekli nemli kalır. Mümkünse birkaç saat havada dursun.

Ne Zaman Kendim Yaparım, Ne Zaman Servise Giderim?

Son maddeyi özellikle vurgulamak istiyorum: kabinde egzoz kokusu almak sıradan bir arıza değil, karbonmonoksit riski demektir. Bu durumda camları açıp en yakın servise gidin.

Egzoz kontrolünü, motor yağı değişimi ya da lastik bakımı gibi kendi rutinime yerleştirdikten sonra sürprizlerle karşılaşmayı bıraktım.