Aydınlatma Sistemi Kontrolü

Bir akşam otoyolda giderken arkamdaki araç selektör yapıp durdu. Ben de "acaba yavaş mı gidiyorum" diye düşünüp sağa çektim, adam yanıma gelip camı indirdi: "Abi sol stopun yanmıyor." Meğer günlerdir tek stop lambasıyla dolaşıyormuşum. O günden sonra araba ışıkları kontrol alışkanlığını haftalık rutinime kattım ve inanın bu, arabada yapabileceğiniz en ucuz, en hızlı ve en hayat kurtarıcı bakımlardan biri. Aşağıda kendi yöntemimi, öğrendiğim püf noktalarını ve ampul değiştirirken düştüğüm hataları anlatacağım.

Neden Bu Kadar Önemli?

Aydınlatma sistemi sadece "görmek" için değil, aynı zamanda "görünmek" için var. Farınız yanmıyorsa siz yolu göremezsiniz; stop lambanız yanmıyorsa arkanızdaki sürücü sizin frene bastığınızı anlayamaz. İkincisi çok daha tehlikeli, çünkü sizin hiçbir şeyden haberiniz olmuyor. Sürücü koltuğunda otururken arka lambaları göremezsiniz, gösterge panelinde her araçta uyarı çıkmaz.

Bir de yasal tarafı var: muayenede aydınlatma kusuru en sık takılan maddelerden biri. Trafikte de arızalı lamba nedeniyle ceza yazılabiliyor. Yani beş dakikalık bir kontrol, hem güvenliğinizi hem cebinizi koruyor.

Adım Adım Kontrol Rutini

Ben bunu genellikle akşamüstü, hava yeni kararırken yapıyorum çünkü lambaların yandığını gündüz ışığında ayırt etmek zor. Duvara ya da garaj kapısına yakın park ediyorum; yansımadan çoğu şeyi tek başıma görebiliyorum.

Ön taraf

• Kısa hüzme (yakın far): Her iki taraf da eşit parlaklıkta mı? Biri sararmış ya da sönükse ampul ömrünü doldurmuş olabilir.
• Uzun hüzme (selektör): Kolu ileri itip kontrol edin, gösterge panelinde mavi ikon yanmalı.
• Park lambaları: Kontak açıkken bile yanan küçük ışıklar.
• Sinyaller: Sağ ve sol ayrı ayrı. Sinyal içeriden normalden hızlı "tik tak" yapıyorsa, o taraftaki ampullerden biri patlamış demektir. Bu, aracın size verdiği bedava bir ipucu.
• Sis farları: Varsa mutlaka deneyin, aylarca kullanılmayınca fark edilmeden ölüyorlar.

Arka taraf

• Stop (fren) lambaları: Tek başınızaysanız fren pedalına ağır bir cisim koyabilir ya da duvara yakın park edip yansımaya bakabilirsiniz. En kolayı biriyle yapmak.
• Arka park lambaları ve plaka aydınlatması: Plaka lambası unutuluyor ama muayenede kesinlikle bakılıyor.
• Geri vites lambası: Kontak açıkken vitesi geriye alıp kontrol edin.
• Arka sis lambası ve dörtlü flaşör.

İç aydınlatma

Tavan lambası, torpido ışığı, bagaj lambası ve gösterge paneli aydınlatması. Bunlar güvenlik açısından kritik değil ama gece bir şey ararken çok işe yarıyor. Bagaj lambası kapanmadığı için sabah aküsü bitmiş insan sayısı hiç az değil — akü konusuna girmişken, batarya bakımı sayfasındaki uyarıları da okumanızı öneririm.

Ampul Değiştirmek: Göründüğünden Kolay, Bazen de Değil

İlk defa ampul değiştirdiğimde bir Renault'nun sol farına elimi soktum, on beş dakika uğraştım, sonunda soketi yerine oturtamadan pes ettim. İkinci seferde tekerlek içindeki plastik davlumbazı açınca her şey rahatladı. Yani aracınıza göre zorluk çok değişiyor; bazı modellerde far grubunu komple sökmek gerekiyor.

Önce doğru ampulü bulun. Kullanım kılavuzunda tip yazar: H7, H4, H11, W5W, P21W gibi. Eski ampulü çıkarıp üzerindeki yazıyı okumak da işe yarar. Yedek ampul takımı almanızı öneririm, bagajda dursun.

Değişim sırası

1. Kontağı kapatın, farları söndürün. Halojen ampuller çok ısınır, sıcakken dokunmayın.
2. Kaputu açın, farın arkasındaki lastik veya plastik kapağı çıkarın.
3. Soketi çekin, metal klipsi bastırıp yana açın, eski ampulü alın.
4. Yeni ampulün camına çıplak elle dokunmayın. Parmak izindeki yağ, cam üzerinde sıcak nokta oluşturup ampulü erkenden yakar. Eldiven ya da temiz bir bez kullanın.
5. Ampulün çıkıntısını yuvasına oturtun, klipsi kapatın, soketi takın, kapağı yerine oturtun.
6. Test edin, sonra kapağın tam kapandığından emin olun — su sızarsa far içi buğulanır.

Bir tarafı değiştiriyorsanız diğerini de değiştirmek mantıklı. Aynı yaşta oldukları için ikincisi de yakında gidecektir; ayrıca iki farkın renk tonu farklı olursa gece rahatsız edici bir görüntü çıkıyor.

Sık Karşılaştığım Sorunlar

Far camı matlaşmışsa ampul değiştirmeden önce polisaj denemekte fayda var; sarı, çizik bir cam en iyi ampulün ışığını bile yutuyor. Piyasadaki far parlatma setleriyle bir öğleden sonrada ciddi fark alabiliyorsunuz.

Ayrıca farların yüksekliği önemli. Karşıdan gelen sürücüler sürekli selektör yapıyorsa far ayarınız yukarıda demektir;